Hình ảnh thiên nhiên trong một số tác phẩm văn học trung đại.

hình ảnh

Hình ảnh thiên nhiên trong một số tác phẩm văn học trung đại.

Khái niệm thiên nhiên trong văn học trung đại.

Thiên nhiên đã có một vị trí danh dự trong văn học trung đại. Trong sáng tác của các nhà thơ thời kỳ này, dường như không thể vắng bóng thiên nhiên. Thiên nhiên thể hiện cảm quan về vũ trụ, thẩm mỹ và tư tưởng, triết lý phương đông của nhà Nho: con người hài hòa với vạn vật, tạo vật và con người cùng tồn tại trong thế giới này và tạo nên diện mạo, thần thái, linh hồn của tác phẩm văn học. Bước chân vào vũ trụ văn học trung đại, người đọc như được sống giữa một thế giới thiên nhiên hữu tình vừa trong trẻo, vừa tĩnh lặng, vừa hùng vĩ đến ngỡ ngàng.

Đối với người xưa, Thiên nhiên có giá trị đặc biệt gắn liền với nhận thức của con người. Trước hết, cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào nông nghiệp đã tạo nên mối liên hệ mật thiết giữa con người với thiên nhiên, vũ trụ. Mặt khác, chủ trương vô vi và sống hài hòa với thiên nhiên của Lão Trang đã thấm nhuần vào tâm trí người dân trung đại ý thức tôn trọng không gian tự nhiên. Thiên nhiên vừa huyền bí, vừa rất gần gũi với con người. Vì vậy, điều dễ thấy nhất trong thơ ca trung đại là sự xuất hiện rất thường xuyên của không gian vũ trụ, không gian tự nhiên. Hầu như trong các tác phẩm của các nhà thơ vĩ đại, thiên nhiên và không gian rộng mở của nó chiếm một vị trí rất quan trọng.

Từ suy nghĩ và quan niệm trên, Văn học trung đại đã miêu tả thiên nhiên một cách đặc biệt: không miêu tả xác của các sinh vật, mà miêu tả linh hồn của thiên nhiên. Thiên nhiên trở thành một khái niệm tượng trưng, ​​một dấu hiệu tượng trưng, ​​chứa đựng những cảm giác và những điều mà con người không nhìn thấy được. Thiên nhiên là nơi gửi gắm tâm tư, tình cảm hay triết lý sống của con người.

Thiên nhiên trong thơ là một không gian phức hợp giữa không gian thực và cảm xúc nghệ thuật của tác giả. Tuy nhiên, mọi vật trong mắt nhà thơ dường như vẫn còn giữ được vẻ trinh nguyên, tươi trẻ.

Một con người vĩ đại, trí tuệ vĩ đại, độ lượng như Nguyễn Trãi không chỉ nhìn thấy sự bao la của không gian mà còn nhận ra sự tồn tại của không gian ấy trong một cái rất nhỏ bé, tầm thường:

Tham Khảo Thêm:  Dàn bài: Phân tích đoạn trích Nước Đại Việt ta (trích Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi)

“Suối Côn Sơn róc rách,
Tôi nghe như tiếng đàn hạc bên tai.
Côn Sơn đá khô rêu,
Tôi ngồi trên tảng đá tựa chiếc gối êm.

Trong ghềnh, thông mọc như nêm,
Tìm một nơi trong bóng râm nơi chúng ta có thể nằm xuống.
Trong rừng có bóng trúc,
Dưới bóng mát xanh tôi ngâm thơ.

(Trích Bài ca Côn Sơn – Nguyễn Trãi)

Tuy lánh xa bụi trần nhưng Nguyễn Trãi không hoàn toàn là một ẩn sĩ chỉ biết “Say hương đường, ba chén trà, gột rửa nỗi buồn, thơ bốn câu”. Dù khi về ẩn núi Côn Sơn,“Cả ngày thản nhiên đóng cửa văn phòng, Không ai tiếp cận kẻ phàm tục” nhưng ông vẫn chân thành yêu đời, vẫn lắng nghe tiếng vọng của cuộc đời và trăn trở cho vận mệnh dân tộc. Giống như hoa sen “Gần bùn mà chẳng hôi bùn”, Phẩm chất trong sáng của Nguyễn Trãi luôn sáng ngời như viên ngọc quý.

Với hình ảnh nhân vật “Tôi” Giữa khung cảnh Côn Sơn nên thơ, hấp dẫn, bài ca khắc họa sự hòa hợp trọn vẹn giữa con người và thiên nhiên bắt nguồn từ nhân cách cao cả và hồn thơ Nguyễn Trãi. Cái lớn có thể tồn tại trong cái nhỏ, cái vô hạn có thể tồn tại trong cái hữu hạn, đó là điều kỳ diệu của vạn vật.

Đầu thời trung cổ, không gian nghệ thuật trong thơ bộc lộ khát vọng về một không gian vũ trụ khoáng đạt, rộng lớn và tráng lệ, ở đó con người tuy nhỏ bé nhưng vẫn cố gắng vươn lên, bình đẳng và có khát vọng làm chủ trời đất. , vũ trụ, chinh phục thiên nhiên.

Không gian thiên nhiên là nơi ẩn náu lý tưởng của nhiều trí thức thời trung cổ. Nơi chốn quan trường loạn lạc, nhiều tranh chấp, kẻ sĩ không hợp nên thường tìm về với thiên nhiên, chọn du ngoạn sơn thủy, ngao du sơn thủy để giữ cho tinh thần được trong sạch. Lúc này, không gian thiên nhiên không mang dáng vẻ đồ sộ, bí ẩn mà đã trở thành người bạn thân thiết, tri kỷ của nhà thơ:

“Nắng soi Hương Lô, khói tím bay,
Nhìn thác nước trước sông này:
Nước chảy thẳng xuống ba nghìn mét,
Tôi tưởng dải ngân hà đã trượt ra khỏi đám mây”

(Cảnh xa thác núi Lư – Lý Bạch)

Đoạn thơ miêu tả một cách sinh động vẻ đẹp của dòng nước chảy từ xa từ đỉnh Hương Lô thuộc dãy núi Lư, qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên tha thiết và phần nào bộc lộ được tính cách mạnh mẽ, hào sảng của tác giả. Tình cảm của nhà thơ dành cho người bạn thiên nhiên thật nồng nhiệt và chân thành. Dường như thiên nhiên cũng hòa nhịp, chia sẻ niềm vui nỗi buồn của con người.

Tham Khảo Thêm:  IOT là gì? Bạn đang nhầm lẫn về từ viết tắt IOT đấy nhé

Không gian xuất hiện trong tác phẩm văn học trung đại thường là không gian tĩnh. Trong không gian ấy, mọi thứ dường như đều rơi vào trạng thái ngưng đọng, vừa hiện tại vừa trống rỗng. bạn “Chiều đứng trong điện Thiên Trường trông ra” Trần Nhân Tông đã miêu tả không gian vũ trụ hòa lẫn với không gian sống, mang đến cho bài thơ một sức sống mới:

Trước làng sau làng như khói lồng,
Dường như không còn bóng dáng của một buổi chiều man mác.
Tất cả những người chăn trâu đã trở về nhà,
Đôi cò trắng bị ném xuống ruộng.

(Chiều đứng điện Thiên Trường nhìn ra – Trần Nhân Tông)

Khung cảnh buổi chiều ở phủ Thiên Trường là cảnh làng quê vắng lặng không bóng tối. Thiên nhiên được cảm nhận và tái tạo một cách tinh tế ở đây như thể một linh hồn ẩn giấu, bí mật của tạo hóa được hé lộ. Bức tranh thiên nhiên”im lặng tối đa, rõ ràng khác thường. Không gian thơ ấy được tạo dựng lại bằng nguồn cảm xúc dạt dào và sâu lắng của nhà thơ, gieo vào lòng người một cảm giác trong sáng, một cảm giác thoát tục.

Ở đây, cuộc sống của con người vẫn được thể hiện nên thơ hài hòa với cảnh vật thiên nhiên. Điều này giúp ta thấy rằng, mặc dù tác giả có địa vị tối cao nhưng tâm hồn ông vẫn gắn chặt với quê hương mộc mạc. Không gian thiên nhiên nổi bật với tất cả sức sống của nó, bởi khi hoạt động của con người lắng xuống, lúc đó con người mới cảm nhận hết được sự vận động của vũ trụ từ những biểu hiện cụ thể đến những hình ảnh lung linh, nhạy cảm nhất. Đó cũng là biểu hiện của một con người biết gạt bỏ những lo toan, bộn bề của đời thường để hòa cùng sự vận động của thiên nhiên.

Chống lại sự hài hòa của trời và đất, trong bài thơ “vượt đèo” ở bà Huyện Thanh Quan, không gian hiện ra bao giờ cũng là một không gian yên bình, nhưng con người trong không gian ấy thật lạc lõng, nhỏ bé. Đó cũng là nghệ thuật trong thơ chị. Không gian ấy luôn được thể hiện vào buổi chiều tà, khi mọi hoạt động của con người dừng lại, nhưng cũng là lúc không gian sống ngự trị. Tuy nhiên, mỗi hình ảnh xuất hiện trong bài thơ đều gợi lên cảm giác cô đơn, buồn bã và cổ kính:

Tham Khảo Thêm:  Suy nghĩ về vai trò của mái ấm gia đình đối với mỗi con người

“Bước Qua Đèo Ngang Bóng Lái
Sải bước qua đèo Ngang, bóng người phu xe,
Cây chen đá, chen hoa lá.
Cúi dưới núi mấy chú,
Rải rác bên bờ sông là vài ngôi nhà.

Không có nước, một cuốc đau lòng,
Một mái nhà yêu thương, mỏi miệng da diết.
Dừng lại và dừng lại: trời, núi, nước,
Một phần của tôi với hoàn cảnh của tôi.”

(Đèo Ngang – Huyện Ba Thanh Quan)

Đoạn thơ miêu tả cảnh Đèo Ngang lộng gió mà hấp dẫn, có cuộc sống con người nhưng còn hoang sơ, đồng thời thể hiện nỗi nhớ quê hương da diết, nỗi buồn lặng lẽ, cô đơn của tác giả.

Khung cảnh thoáng đãng mà cuốn hút, con người hiện ra, năng động nhưng trầm lặng hiếm hoi. Không gian được nhắc đến trong bài hát còn hoang vu, hiu quạnh. Tác giả đã rất thành công khi khắc họa hình ảnh không gian vắng lặng, hiu quạnh để thể hiện cảm xúc sâu sắc của mình trước sự thay đổi khôn lường của vạn vật.

Với mỗi ý đồ riêng của mỗi tác giả, không gian nghệ thuật đều mang một ý nghĩa nhất định. Ý nghĩa đó gắn liền với nhận thức, quan niệm về thế giới của con người thời trung đại.

Qua phân tích trên ta thấy trình độ nghệ thuật của tổ tiên ta rất phong phú và đa dạng, cách trình bày và diễn đạt cũng đạt đến trình độ nhuần nhuyễn, điêu luyện không thua gì ngày nay. Nhưng qua lăng kính của các nhà văn, nhà thơ, thiên nhiên không chỉ đẹp lung linh mà còn có thể ẩn chứa nhiều tầng ý nghĩa. Các tác giả không dừng lại ở việc phác họa bức tranh thiên nhiên mà gửi gắm trong đó tình yêu, khát vọng, sự thiền định, triết lý sống. Văn học trung đại Việt Nam là một kho tàng vô giá, nó còn chứa đựng nhiều điều kỳ diệu mà chúng ta phải tìm hiểu và khám phá. Mỗi tác phẩm đều hấp dẫn và truyền tải những thông điệp giàu tính nhân văn. Chiêm ngưỡng những hình ảnh thơ mộng, để trau dồi và hoàn thiện tâm hồn.

Không gian nghệ thuật trong tác phẩm văn học

Related Posts

TOP các trò chơi cực thú vị ở VinWonder Nha Trang

Nếu bạn đến VinWonders Nha Trang mà chưa biết chơi trò chơi gì hấp dẫn. Hãy để VinID chia sẻ cùng bạn những trò chơi dành cho…

Đảo Robinson Nha Trang – Hòn đảo cho người thích khám phá

Đảo Robinson Nha Trang là địa điểm du lịch hè 2023 được nhiều người yêu thích và trải nghiệm. Hòn đảo mới bắt đầu khai thác du…

Charlie Puth – Chàng ca sĩ với phong cách độc đáo, cuốn hút

Charlie Puth là ca sĩ nhạc pop người Mỹ, được mệnh danh là thần đồng âm nhạc bởi giọng hát cực hay. Anh sở hữu giọng hát…

Hè cực cháy với Charlie Puth tại đại nhạc hội 8Wonder

Lễ hội âm nhạc 8 kỳ tích – Sự kiện âm nhạc đẳng cấp quốc tế mang đến trải nghiệm “không giới hạn cảm xúc kỳ diệu…

Cách mua vé đại nhạc hội 8Wonder vừa dễ, vừa nhanh

8 Wonder Music Festival sẽ chính thức diễn ra vào ngày 22/07/2023, đây sẽ là sự kiện âm nhạc bạn không thể bỏ lỡ nếu ghé thăm…

Cẩm nang du lịch Thánh địa Mỹ Sơn chi tiết từ A đến Z

Khi nhắc đến tỉnh Quảng Nam, ai cũng sẽ nghĩ đến địa danh nổi tiếng đó là Thánh địa của con trai tôi. Vào năm 1995, Nơi…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *